Als freelancer of zzp’er die veel achter de computer werkt, loop je een groter risico op RSI: klachten aan spieren en gewrichten in handen, polsen, armen, schouders of nek. Door herhaaldelijke belasting kunnen deze klachten ontstaan. Het is belangrijk om je bewust te zijn van dit gevaar. RSI is niet alleen hinderlijk; het kan zelfs je carrière in gevaar brengen.
Oorzaak en symptomen van RSI
RSI staat voor Repetitive Strain Injury en is een verzamelnaam voor diverse aandoeningen. Ook de term CANS (Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder) wordt gebruikt, maar wereldwijd is RSI het bekendst. Deze klachten ontstaan door herhaalde bewegingen, langdurige statische houdingen of een combinatie daarvan, wat leidt tot voortdurende spierspanning. Symptomen beginnen vaak met lichte pijn, tintelingen of een doof gevoel. Na verloop van tijd kunnen deze klachten verergeren tot chronische pijn en stijfheid. Nekpijn kan zelfs hoofdpijn veroorzaken. Omdat RSI een algemene term is, benoemen artsen vaak specifieke aandoeningen zoals muisarm, tennisarm of frozen shoulder.
Waarom freelancers een verhoogd risico lopen
Freelancers en zzp’ers hebben om verschillende redenen een hoger risico op spier- en gewrichtsklachten. Vaak wordt er vanwege een beperkt budget bezuinigd op een ergonomische werkplek, zoals een goede bureaustoel of een verstelbaar bureau. Daarnaast werken velen onder minder ideale omstandigheden, bijvoorbeeld met een laptop op de bank of in bed, vooral als ze vanuit huis werken. Freelancers maken vaak lange dagen zonder veel afleiding en zitten daardoor langer achter het scherm dan gezond is. Omdat ze zich geen ziekteverzuim kunnen veroorloven, negeren ze vaak de eerste signalen van pijn.
Een goede werkhouding is cruciaal
Voorkom klachten door je werkplek goed in te richten. Investeer in een verstelbaar bureau en een bureaustoel met armleuningen. Let op je houding: houd je bovenarmen ontspannen en verticaal naast je lichaam, laat je onderarmen rusten op het bureau of de armleuningen. Zorg dat je knieën op dezelfde hoogte zijn als je heupen en pas de stoel- en bureaubladhoogte hierop aan. Armleuningen horen op dezelfde hoogte te zijn als je bureau. Gebruik je geen armleuningen? Zet dan je toetsenbord dichter bij het scherm en leun met je armen op het tafelblad. Het is belangrijk dat je geen kracht hoeft te zetten om de toetsen te bereiken.
Beweeg regelmatig en neem pauzes
Naast een goede houding is het essentieel om regelmatig te bewegen. Probeer elk halfuur twee minuten pauze te nemen: sta op en loop even rond. Zo zorg je ervoor dat je elk uur vijf tot tien minuten beweegt. Zet bijvoorbeeld je printer aan de andere kant van de kamer om jezelf aan beweging te herinneren. Neem ook je lunch niet achter de computer, maar sta op en kom even van je plek.
Neem RSI-risico’s serieus
Overweeg om je muis te vervangen door toetsenbordcombinaties of een tekentablet. Denk ook aan je ogen: focus regelmatig op een object in de verte en knipper vaak, vooral als je contactlenzen draagt. Vind je het moeilijk om pauzes te nemen? Gebruik dan pauzesoftware, bijvoorbeeld via de RSI-vereniging. Deze software waarschuwt je wanneer je te lang of te intensief werkt. Als freelancer is het essentieel om RSI serieus te nemen. Met een goede houding, regelmatige pauzes en een ergonomische werkplek ben je al een heel eind op weg.